در هفته‌های اخیر موضوع اضافه‌وزن و چاقی دوباره مورد توجه مسئولان حوزه سلامت قرار گرفته است. در نشست تخصصی وزارت بهداشت که ۵ مهر ۱۴۰۵ برگزار شد، فریدون عزیزی، رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، اعلام کرد حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد مردم تهران با اضافه‌وزن یا چاقی مواجه‌اند. او ماشینی‌شدن زندگی، کاهش فعالیت بدنی و دسترسی دائمی به مواد غذایی را از عوامل مهم این وضعیت دانست.
این آمار را نباید به این معنا گرفت که سه‌چهارم تهرانی‌ها الزاماً مبتلا به چاقی هستند. «اضافه‌وزن» و «چاقی» دو وضعیت متفاوت‌اند و این رقم مجموع این دو گروه را توصیف می‌کند.
مسئله فقط وزن نیست
اضافه‌وزن زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که با مجموعه‌ای از عادت‌های روزمره همراه شود. کاهش تحرک، نشستن طولانی، مصرف بیشتر غذاهای پرکالری و کاهش فعالیت بدنی می‌تواند تعادل میان انرژی دریافتی و مصرف‌شده را تغییر دهد.
در چنین شرایطی، تلاش برای کاهش وزن فقط با حذف یک ماده غذایی یا یک رژیم کوتاه‌مدت، لزوماً راه‌حل پایدار نیست.
وزارت بهداشت نیز در گزارش اخیر خود بر همین موضوع تأکید کرده و کنترل اضافه‌وزن را بیشتر در حوزه پیشگیری و اصلاح سبک زندگی دنبال می‌کند.
چرا زندگی شهری تحرک را کمتر کرده است؟
بخش بزرگی از فعالیت‌های روزانه که در گذشته به حرکت نیاز داشتند، اکنون با خودرو، آسانسور، خرید اینترنتی و کارهای پشت‌میزی انجام می‌شوند.
حتی افرادی که چند روز در هفته ورزش می‌کنند، ممکن است در باقی ساعات روز مدت زیادی بنشینند.
بنابراین «ورزش کردن» با «فعال بودن در طول روز» یکسان نیست.
برای نمونه، یک پیاده‌روی کوتاه، استفاده کمتر از خودرو برای مسیرهای کوتاه، بالا رفتن از پله‌ها و وقفه‌های حرکتی هنگام کار می‌توانند بخشی از کم‌تحرکی روزانه را کاهش دهند.
چرا پیشگیری اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
وقتی اضافه‌وزن در جمعیت گسترده می‌شود، پیامد آن فقط به ظاهر بدن محدود نمی‌ماند. افزایش وزن می‌تواند با افزایش خطر برخی بیماری‌های مزمن همراه شود و هزینه‌های مراقبت و درمان را نیز بالا ببرد.
به همین دلیل رویکرد پیشگیرانه، به جای تمرکز صرف بر کاهش وزن افراد پس از اضافه‌وزن، بر محیط زندگی و عادت‌های روزانه نیز توجه می‌کند.
یک تغییر کوچک اما مداوم
برای بسیاری از افراد، تغییر سبک زندگی با تصمیم‌های بزرگ آغاز نمی‌شود.
کاهش نوشیدنی‌های پرکالری، افزایش مصرف غذاهای کم‌فرآوری‌شده، کنترل حجم وعده‌ها و اضافه‌کردن حرکت به ساعات روز می‌تواند نقطه شروع باشد.
البته برنامه کاهش وزن برای افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا چاقی قابل توجه بهتر است با ارزیابی متخصص انجام شود.
جمع‌بندی: آمار اعلام‌شده درباره تهران بیش از آنکه فقط یک مسئله ظاهری باشد، نشانه‌ای از تغییر سبک زندگی شهری است؛ تغییری که در آن تحرک کمتر و دسترسی به غذای پرکالری بیشتر شده است. بنابراین مقابله با اضافه‌وزن بیش از یک رژیم غذایی کوتاه‌مدت، به اصلاح عادت‌های روزمره نیاز دارد
🔗 لینک کوتاه این خبر: