✍️نرگس حسین زاده
سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، به عمان را باید در چارچوبی فراتر از یک دیدار تشریفاتی یا رایزنی معمول دیپلماتیک ارزیابی کرد. این سفر در مقطعی انجام می‌شود که هم‌زمان چند متغیر حساس از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا تا تشدید تنش‌های امنیتی در منطقه به نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده‌اند.
عمان در سال‌های اخیر به یکی از معدود بازیگرانی تبدیل شده که توانسته هم‌زمان اعتماد تهران، واشنگتن و دیگر بازیگران منطقه‌ای را حفظ کند.
از همین رو، حضور دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در مسقط می‌تواند حامل پیام‌هایی باشد که سطح آن‌ها فراتر از وزارت خارجه و در حوزه تصمیم‌سازی کلان امنیتی تعریف می‌شود. این سطح از گفت‌وگو معمولاً زمانی فعال می‌شود که موضوع، صرفاً مذاکره سیاسی نیست، بلکه مدیریت ریسک و جلوگیری از سوءمحاسبه در شرایط بحرانی است.
هم‌زمانی این سفر با فضای پرابهام مذاکرات هسته‌ای و افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، این احتمال را تقویت می‌کند که تهران به‌دنبال هماهنگ‌سازی کانال دیپلماتیک با ملاحظات امنیتی است؛ به‌عبارت دیگر، دیپلماسی در حال حرکت هم‌پای سناریوهای بازدارنده است.
در چنین وضعیتی، انتقال خطوط قرمز امنیتی، ارزیابی واکنش طرف مقابل و سنجش میزان جدیت میانجی‌ها اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
از سوی دیگر، تحولات منطقه‌ای از دریای سرخ و یمن تا وضعیت غزه و مناسبات انرژی نیازمند گفت‌وگوهایی است که ماهیتی چندلایه دارند.
سفر لاریجانی می‌تواند در همین راستا تلاشی برای هماهنگی منطقه‌ای و کاهش تنش‌های ناخواسته باشد؛ تلاشی که هدف آن نه حل فوری بحران‌ها، بلکه جلوگیری از سرریز شدن آن‌ها به یک تقابل کنترل‌ناپذیر است.
نکته قابل‌توجه این است که انتخاب عمان، نشان‌دهنده تمایل ایران به حفظ مسیرهای ارتباطی غیرعلنی اما مؤثر است؛ مسیرهایی که در بزنگاه‌های حساس، نقش «سوپاپ اطمینان» را ایفا می‌کنند. این امر لزوماً به معنای نزدیک‌بودن توافق نیست، اما نشانه‌ای از ترجیح مدیریت بحران بر تشدید آن است.
🔗 لینک کوتاه این خبر: