سیاست در عصر لایک و فیلتر

✍️نرگس حسین زاده سردبیر اخبارلحظه ای:

سیاست در ایران بیش از هر زمان دیگری به فضای مجازی گره خورده است؛ جایی که لایک، بازنشر و موج‌های لحظه‌ای آرام‌آرام جای گفت‌وگو، تشکل و کنش واقعی را گرفته‌اند. جامعه‌ای که زمانی مطالباتش را از مسیر احزاب، رسانه‌ها و نهادهای اجتماعی بیان می‌کرد، حالا بخش زیادی از واکنش‌هایش را در قالب چند پست و استوری بروز می‌دهد.

در چنین فضایی، سیاست هم از شکل سنتی خود فاصله گرفته و بیشتر به رقابت بر سر دیده شدن تبدیل شده است. بسیاری از جریان‌ها به‌جای ارتباط واقعی با جامعه، درگیر ساختن موج‌های رسانه‌ای و مدیریت افکار عمومی در شبکه‌های اجتماعی شده‌اند؛ فضایی که در آن «عدد» و «بازدید» گاهی مهم‌تر از واقعیت میدان به نظر می‌رسد.

همزمان، شکاف میان گروه‌های مختلف اجتماعی عمیق‌تر شده است. بخشی از جامعه در پلتفرم‌های رسمی و محدود حضور دارد، بخشی دیگر در شبکه‌های فیلترشده جهان ذهنی متفاوتی ساخته و گروهی هم اساساً از هر دو فضا فاصله گرفته‌اند و تنها نظاره‌گرند. نتیجه این وضعیت، کاهش گفت‌وگوی واقعی و افزایش سوءتفاهم میان جامعه و ساختار رسمی است.

اقتصاد هم از این تغییرات جدا نمانده است. گسترش فعالیت‌های آنلاین، رمزارزها و بازارهای خارج از نظارت رسمی، نوعی اقتصاد موازی ایجاد کرده که بیشتر بر سرعت، ناشناس بودن و گردش لحظه‌ای سرمایه استوار است؛ اقتصادی که هر روز فاصله بیشتری با ساختار رسمی پیدا می‌کند.

در نهایت، جامعه‌ای که سیاست و اقتصادش بیش از اندازه به منطق کلیک وابسته شود، به‌تدریج از تحلیل عمیق، گفت‌وگوی واقعی و مشارکت مؤثر فاصله می‌گیرد؛ جایی که هیجان‌های کوتاه‌مدت جای تصمیم‌های ماندگار را می‌گیرند و سکوت، خستگی و بی‌اعتمادی آرام‌آرام گسترده‌تر می‌شود.