نرخ بیکاری کل ایران در بهار ۱۴۰۵ به ۹.۱ درصد رسیده است؛ اما این میانگین کشوری تفاوت بزرگ میان گروه‌های مختلف جمعیتی را پنهان می‌کند.
نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله ۲۳.۴ درصد بوده و برای زنان به ۱۶.۷ درصد رسیده است.
در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال نیز نرخ بیکاری ۱۷.۵ درصد ثبت شده است.
بازار کار ایران در ۱۴۰۵ چه وضعیتی دارد؟ ۴۵۰ هزار شاغل کمتر و بیکاری ۹.۱ درصدی
فاصله بیکاری گروه‌ها چقدر است؟
| گروه | نرخ بیکاری بهار ۱۴۰۵ |
|---|---|
| کل جمعیت فعال ۱۵ ساله و بیشتر | ۹.۱٪ |
| جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال | ۲۳.۴٪ |
| افراد ۱۸ تا ۳۵ سال | ۱۷.۵٪ |
| زنان | ۱۶.۷٪ |
| مردان | ۷.۵٪ |
بنابراین نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال بیش از دو برابر نرخ کل بازار کار است.
از هر چهار جوان فعال تقریباً یک نفر بیکار است
نرخ ۲۳.۴ درصدی به این معنی نیست که ۲۳.۴ درصد همه جوانان ایران بیکارند.
مخرج این شاخص، جمعیت فعال این گروه سنی است؛ یعنی افرادی که یا شاغل‌اند یا در چارچوب تعریف آماری بیکار و جویای کار محسوب می‌شوند.
این تفاوت برای تفسیر درست آمار بسیار مهم است.
نرخ بیکاری جوانان نسبت به بهار ۱۴۰۴ نیز حدود:
۳.۷ واحد درصد
افزایش یافته است.
وضعیت گروه ۱۸ تا ۳۵ سال چگونه است؟
در این گروه نرخ بیکاری به:
۱۷.۵ درصد
رسیده است.
این رقم نسبت به فصل مشابه سال قبل حدود:
۳ واحد درصد
افزایش نشان می‌دهد.
بنابراین فشار بازار کار فقط به نوجوانان و جوانان ابتدای سن اشتغال محدود نیست و گروه گسترده‌تری از نیروی کار جوان را دربرمی‌گیرد.
فاصله زنان و مردان چقدر است؟
نرخ بیکاری زنان:
۱۶.۷ درصد
و مردان:
۷.۵ درصد
گزارش شده است.
اختلاف این دو نرخ:
۹.۲ واحد درصد
است.
اما تفاوت مهم‌تر در نرخ مشارکت اقتصادی دیده می‌شود.
مشارکت زنان فقط ۱۳.۷ درصد است
نرخ مشارکت اقتصادی زنان در بهار ۱۴۰۵:
۱۳.۷ درصد
گزارش شده است.
در مقابل نرخ مشارکت مردان:
۶۷.۸ درصد
بوده است.
بنابراین اختلاف مشارکت اقتصادی زنان و مردان به حدود:
۵۴.۱ واحد درصد
می‌رسد.
این شکاف نشان می‌دهد برای تحلیل وضعیت زنان، نرخ بیکاری به تنهایی کافی نیست.
چرا نرخ مشارکت زنان اهمیت دارد؟
فرض کنید فردی شغل ندارد اما در جست‌وجوی فعال شغل نیز نیست.
این فرد الزاماً در نرخ بیکاری قرار نمی‌گیرد.
به همین دلیل پایین بودن مشارکت اقتصادی می‌تواند باعث شود بخش بزرگی از جمعیت اصلاً در مخرج محاسبه نرخ بیکاری حضور نداشته باشند.
پس مقایسه ۱۶.۷ درصد بیکاری زنان با ۷.۵ درصد مردان باید در کنار اختلاف بسیار بزرگ مشارکت اقتصادی آنها دیده شود.
وضعیت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی چگونه است؟
داده‌های منتشرشده از بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تعداد بیکاران فارغ‌التحصیل آموزش عالی از حدود:
۷۹۳ هزار نفر در بهار ۱۴۰۴
به حدود:
۸۷۷ هزار نفر در بهار ۱۴۰۵
رسیده است.
یعنی تقریباً:
۸۴ هزار بیکار دانشگاهی بیشتر
در یک سال.
نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان نیز از حدود:
۱۰.۴ درصد
به:
۱۱.۶ درصد
افزایش یافته است.
آیا یک‌سوم بیکاران تحصیلات دانشگاهی دارند؟
گزارش‌های منتشرشده بر مبنای داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهند حدود یک‌سوم جمعیت بیکار کشور را فارغ‌التحصیلان آموزش عالی تشکیل می‌دهند.
این شاخص با «نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان» متفاوت است.
یکی سهم دانشگاهیان از کل بیکاران را می‌سنجد و دیگری نسبت بیکاران دانشگاهی به جمعیت فعال دانشگاهی را.
این دو نباید با یکدیگر اشتباه شوند.
مدرک دانشگاهی هنوز مزیت بازار کار ایجاد می‌کند؟
از داده‌های کلان نمی‌توان برای همه رشته‌ها یک حکم واحد صادر کرد.
وضعیت بازار کار فارغ‌التحصیل مهندسی، پزشکی، علوم انسانی، فناوری اطلاعات یا هنر یکسان نیست.
اما افزایش تعداد بیکاران دانشگاهی از حدود ۷۹۳ هزار به ۸۷۷ هزار نفر نشان می‌دهد بازار کار در این دوره در جذب بخشی از نیروی تحصیل‌کرده با دشواری بیشتری مواجه بوده است.
نرخ بیکاری جوانان چقدر است؟
۲۳.۴ درصد برای جمعیت فعال ۱۵ تا ۲۴ ساله.
نرخ بیکاری زنان چقدر است؟
۱۶.۷ درصد.
نرخ مشارکت زنان چقدر است؟
۱۳.۷ درصد؛ در مقابل ۶۷.۸ درصد برای مردان.
نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان چقدر است؟
براساس داده‌های منتشرشده برای بهار ۱۴۰۵ حدود ۱۱.۶ درصد.
آیا ۲۳.۴ درصد همه جوانان ایران بیکارند؟
خیر. این نرخ درباره جوانان فعال اقتصادی محاسبه می‌شود، نه کل جمعیت ۱۵ تا ۲۴ ساله.
جمع‌بندی
میانگین ۹.۱ درصدی بیکاری، تمام واقعیت بازار کار ایران را نشان نمی‌دهد.
در بهار ۱۴۰۵ نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله به ۲۳.۴ درصد، گروه ۱۸ تا ۳۵ سال به ۱۷.۵ درصد و زنان به ۱۶.۷ درصد رسیده است.
در کنار این ارقام، نرخ مشارکت اقتصادی زنان فقط ۱۳.۷ درصد بوده؛ در حالی که برای مردان ۶۷.۸ درصد ثبت شده است.
تعداد بیکاران دارای تحصیلات عالی نیز طی یک سال حدود ۸۴ هزار نفر افزایش یافته است.
بنابراین یکی از ویژگی‌های مهم بازار کار ایران، فقط مسئله «چند نفر بیکارند» نیست؛ بلکه تفاوت شدید فرصت حضور و جذب در بازار کار میان سنین، جنسیت‌ها و سطوح تحصیلی مختلف است.
🔗 لینک کوتاه این خبر: