انتخابات شورای شهر تهران در دوره هفتم قرار است با دو تغییر مهم نسبت به دوره‌های قبل برگزار شود:
مدل تناسبی
و
رأی‌گیری تمام‌الکترونیکی.
این تغییر به این معناست که سازوکار انتخاب اعضای شورای تهران فقط به رتبه‌بندی ساده نامزدها براساس بیشترین رأی محدود نخواهد بود و فهرست‌های انتخاباتی نیز در توزیع کرسی‌ها نقش پیدا می‌کنند.
شرایط نامزدی انتخابات شوراها چیست؟ سن، مدرک تحصیلی و مدارک ثبت‌نام در قانون جدید
انتخابات تناسبی چیست؟
در دوره‌های گذشته انتخابات شورای شهر تهران براساس مدل اکثریتی برگزار می‌شد.
در چنین مدلی ممکن بود نامزدهای یک فهرست که آرای بیشتری کسب کرده بود بخش بسیار بزرگی یا حتی تمام کرسی‌ها را به دست آورند.
در مدل تناسبی، سهم آرای فهرست‌ها در تخصیص کرسی‌ها اهمیت پیدا می‌کند.
هدف ساختاری این مدل ایجاد رابطه میان:
سهم رأی
و
سهم کرسی
است.
آیا همه شهرهای ایران تناسبی می‌شوند؟
خیر.
یکی از اشتباهات رایج در توضیح انتخابات دوره هفتم، تعمیم مدل تهران به تمام کشور است.
اجرای آزمایشی مدل تناسبی در این دوره مربوط به:
شهر تهران
است.
بنابراین انتخابات همه شوراهای کشور را نباید «تناسبی» توصیف کرد.
شورای شهر تهران چند عضو دارد؟
شورای اسلامی شهر تهران:
۲۱ عضو اصلی
دارد.
به همین دلیل نحوه توزیع این ۲۱ کرسی در مدل جدید اهمیت زیادی دارد.
سهم رأی فهرست چه تأثیری بر کرسی‌ها دارد؟
در مدل تناسبی، سهم آرای فهرست انتخاباتی در تعیین سهم آن از کرسی‌ها نقش دارد.
برای توضیح ساده، اگر در یک مثال فرضی یک فهرست ۴۰ درصد آرای مؤثر را کسب کند، منطق تناسبی تلاش می‌کند سهم کرسی آن فهرست نیز متناسب با همین وزن انتخاباتی تعیین شود.
اما این مثال فقط برای فهم مفهوم تناسب است و محاسبه نهایی کرسی‌ها باید طبق فرمول و مقررات رسمی انتخابات انجام شود.
آیا نامزد مستقل هم می‌تواند شرکت کند؟
مدل تناسبی به معنی حذف نامزد مستقل نیست.
آیین‌نامه و مقررات انتخابات علاوه بر فهرست‌های حزبی، وضعیت نامزدهای مستقل را نیز در فرایند انتخاباتی پیش‌بینی کرده‌اند.
در شهرهای بیش از ۵۰۰ هزار نفر نیز احزاب و جبهه‌های سیاسی امکان ارائه فهرست انتخاباتی دارند.
یک نامزد می‌تواند در چند فهرست باشد؟
خیر.
طبق ضوابط اعلام‌شده:
حضور یک فرد در بیش از یک فهرست انتخاباتی ممنوع است.
همچنین اگر احزاب در قالب یک جبهه یا فهرست ائتلافی وارد انتخابات شوند، قواعد مشخصی درباره ارائه فهرست دارند.
تمام‌الکترونیکی بودن انتخابات یعنی چه؟
وزیر کشور اعلام کرده بود انتخابات شورای شهر تهران در این دوره به صورت کاملاً الکترونیکی برگزار خواهد شد.
دو مرحله مهم الکترونیکی عبارت‌اند از:
احراز هویت
و
اخذ رأی.
بنابراین منظور فقط بررسی الکترونیکی هویت رأی‌دهنده نیست؛ ثبت رأی نیز با تجهیزات مربوط انجام می‌شود.
آیین‌نامه درباره رأی الکترونیکی چه می‌گوید؟
آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراها سازوکار انتخابات تمام‌الکترونیکی را پیش‌بینی کرده است.
در این شیوه رأی‌دهنده پس از احراز شرایط قانونی، رأی خود را از طریق سامانه یا صندوق الکترونیکی ثبت می‌کند.
جزئیات اجرایی باید مطابق دستورالعمل رسمی وزارت کشور و هیئت نظارت در زمان رأی‌گیری انجام شود.
شرایط رأی دادن چیست؟
آیین‌نامه اجرایی مقرر کرده رأی‌دهنده باید در روز انتخابات:
۱۸ سال تمام
داشته باشد.
برای احراز هویت نیز یکی از مدارک هویتی پیش‌بینی‌شده ارائه می‌شود.
سامانه احراز هویت بررسی می‌کند شماره ملی فرد قبلاً برای رأی دادن ثبت نشده باشد.
شرط سکونت نیز مطابق قانون و دستورالعمل مربوط بررسی می‌شود.
رأی‌گیری چند ساعت ادامه دارد؟
طبق آیین‌نامه:
اخذ رأی در روز جمعه
انجام می‌شود و مدت رأی‌گیری حداقل:
۱۰ ساعت
است.
امکان تمدید مطابق مقررات مربوط وجود دارد.
آیا انتخابات تهران کاملاً اینترنتی است؟
«تمام‌الکترونیکی» به معنی رأی دادن از خانه یا از طریق اینترنت شخصی نیست.
رأی‌دهنده همچنان به شعبه مراجعه می‌کند، اما احراز هویت و اخذ رأی با تجهیزات الکترونیکی انجام می‌شود.
این دو مفهوم را نباید با «رأی‌گیری اینترنتی از راه دور» یکی دانست.
انتخابات تناسبی در کجا اجرا می‌شود؟
در دوره هفتم، اجرای آزمایشی اعلام‌شده مربوط به شورای شهر تهران است.
شورای تهران چند کرسی دارد؟
۲۱ عضو اصلی.
آیا انتخابات تهران الکترونیکی است؟
طبق برنامه اعلام‌شده وزارت کشور، احراز هویت و اخذ رأی به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود.
آیا رأی‌دهنده از خانه رأی می‌دهد؟
خیر. تمام‌الکترونیکی بودن در اینجا به معنای رأی‌گیری اینترنتی خانگی نیست.
حداقل سن رأی دادن چقدر است؟
۱۸ سال تمام.
جمع‌بندی
انتخابات دوره هفتم شورای شهر تهران قرار است از دو جهت با دوره‌های گذشته تفاوت داشته باشد:
توزیع کرسی‌ها با سازوکار تناسبی
و
استفاده از فرایند تمام‌الکترونیکی برای احراز هویت و اخذ رأی.
این تغییرات مخصوصاً در تهران اهمیت دارند، زیرا شورای پایتخت ۲۱ کرسی دارد و مدل تناسبی می‌تواند رابطه میان سهم آرای فهرست‌ها و سهم آنها از کرسی‌ها را نسبت به مدل اکثریتی گذشته تغییر دهد.
در عین حال، «تناسبی» را نباید به همه شهرهای کشور تعمیم داد و «تمام‌الکترونیکی» نیز به معنای رأی دادن اینترنتی از خانه نیست.
🔗 لینک کوتاه این خبر: