گزارش‌های جدید نشان می‌دهد که ایران در سال ۲۰۲۵ با سوزاندن نزدیک به ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز همراه نفت، پس از روسیه در جایگاه دومین کشور جهان در زمینه هدررفت گاز (فلرینگ) قرار گرفته است؛ خسارتی که حدود ۱۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و در حالی رخ می‌دهد که کشور با چالش‌های جدی در ناترازی انرژی و تأمین سوخت صنایع دست‌وپنج نرم می‌کند.
بر اساس تازه‌ترین گزارش بانک جهانی، حجم گازهای همراه نفت که در مشعل‌های میادین نفتی سوزانده می‌شوند، برای سومین سال پیاپی افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ به ۱۶۷ میلیارد مترمکعب در سطح جهان رسیده است. در این میان، ایران با ثبت رقم ۲۹.۹ میلیارد مترمکعب، نه تنها سهم قابل توجهی از این اتلاف جهانی را به خود اختصاص داده، بلکه میزان آن نسبت به سال گذشته نیز حدود ۵ درصد افزایش یافته است.
این هدررفت عظیم در حالی رخ می‌دهد که اقتصاد کشور به شدت نیازمند منابع انرژی است. ۱۰ میلیارد دلار، رقمی است که می‌توانست صرف نوسازی زیرساخت‌های فرسوده، تکمیل ده‌ها پروژه نیروگاهی یا تقویت شبکه‌های ریلی شود. در مقابل، این ثروت ملی در شعله‌هایی می‌سوزد که نه‌تنها باری از دوش اقتصاد برنمی‌دارند، بلکه به منابع اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌های جوی در مناطق نفت‌خیز جنوب تبدیل شده‌اند.
یک تناقض آشکار در مدیریت انرژی
کارشناسان حوزه انرژی این پدیده را یک «تناقض بزرگ» می‌دانند؛ کشوری که در فصول سرد سال با قطعی گاز صنایع، کاهش تولید در پتروشیمی‌ها و محدودیت سوخت نیروگاه‌ها مواجه است، همزمان میلیاردها مترمکعب گاز ارزشمند را به بهانه نبود زیرساخت‌های جمع‌آوری و فرآورش، در هوا دود می‌کند. این در حالی است که اگر این گازها به شبکه سراسری تزریق می‌شدند، می‌توانستند بخش مهمی از فشار موجود بر شبکه انرژی را کاهش دهند.
چرا گازها می‌سوزند؟
پدیده «فلرینگ» یا سوزاندن گازهای همراه نفت، عمدتاً ناشی از کمبود سرمایه‌گذاری برای ایجاد واحدهای جمع‌آوری و انتقال گاز است. اگرچه در سال‌های گذشته طرح‌های متعددی برای مهار این گازها مطرح شده، اما فاصله عمیق میان اهداف اعلامی و وضعیت موجود نشان می‌دهد که برنامه‌های اجرایی هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است. فرسودگی تجهیزات و کندی در مشارکت بخش خصوصی از جمله موانع اصلی در این مسیر محسوب می‌شوند.
فرصتی که همچنان قابل بازیابی است
بسیاری از متخصصان معتقدند کاهش فلرینگ نه یک هزینه، بلکه یک سرمایه‌گذاری پرسود است. جمع‌آوری این گازها علاوه بر ایجاد درآمد ارزی جدید، می‌تواند امنیت انرژی کشور را تقویت کرده و آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از آلودگی هوا را در استان‌های نفت‌خیز به‌طور چشمگیری کاهش دهد.
در شرایط فعلی، ادامه این روند به معنای سوختن بخشی از توان اقتصادی کشور است. کاهش فلرینگ یکی از معدود حوزه‌هایی است که با سرمایه‌گذاری هدفمند، می‌تواند همزمان سه دستاورد کلیدی برای کشور به همراه داشته باشد: افزایش تولید، رفع ناترازی انرژی و بهبود سلامت عمومی.
🔗 لینک کوتاه این خبر: