نرگس حسین زاده سردبیر اخبارلحظه ای:
امارات طی سالهای اخیر تلاش کرده بود با توسعه بنادر، حضور در مسیرهای تجاری و نفوذ در سواحل استراتژیک منطقه، خود را به قدرت اصلی دریایی و لجستیکی خاورمیانه تبدیل کند؛ راهبردی که از خلیج فارس تا دریای سرخ و شاخ آفریقا امتداد داشت و بر کنترل مسیرهای تجارت و انرژی استوار بود.
حضور نظامی و اقتصادی ابوظبی در دو سوی دریای سرخ، بخش مهمی از این پروژه ژئوپلیتیکی را تشکیل میداد. امارات با سرمایهگذاری در بنادر و ایجاد شبکهای از سرپلهای دریایی، تلاش داشت موقعیتی مشابه قدرتهای تاریخی دریامحور برای خود ایجاد کند؛ موقعیتی که تجارت و نفوذ منطقهای را همزمان تأمین کند.
اما جنگ اخیر، معادلات را تغییر داد. با گسترش بحران در خلیج فارس و محدود شدن تردد در تنگه هرمز، بخش مهمی از مسیرهای ارتباطی و لجستیکی امارات دچار اختلال شد.
حتی مسیر جایگزین بندر الفجیره نیز با گسترش دامنه ناامنیها کارایی پیشین خود را از دست داد و دسترسی امارات به شبکه دریاییاش محدودتر شد.
این تحولات باعث شد مدل اقتصادی و ژئوپلیتیکی ابوظبی بیش از دیگر بازیگران منطقهای آسیب ببیند. امارات که اقتصادش وابستگی بالایی به تجارت، ترانزیت و امنیت مسیرهای دریایی دارد، در برابر اختلالات طولانیمدت آسیبپذیرتر ظاهر شد؛ بهویژه در شرایطی که بخش مهمی از فشارهای منطقهای مستقیماً متوجه این کشور بود.
در مقابل، عربستان با وجود تحمل بخشی از تبعات جنگ، همچنان از مزیت دسترسی زمینی و دریایی به دریای سرخ برخوردار است و توانسته بخشی از صادرات انرژی خود را از مسیرهای جایگزین حفظ کند. همین مسئله باعث شده ریاض در مقایسه با ابوظبی، انعطافپذیری بیشتری در برابر بحران داشته باشد.
ترکیه نیز بهعنوان یکی دیگر از رقبای منطقهای امارات، بدون ورود مستقیم به درگیری، موقعیت باثباتتری را حفظ کرده است. دسترسی آنکارا به مسیرهای دریایی و نفوذ فزاینده در شاخ آفریقا، میتواند در دوره پسا جنگ فرصتهای بیشتری در اختیار این کشور قرار دهد.
افزایش شدید قیمت انرژی نیز نتوانسته به اندازه عربستان برای امارات مزیت ایجاد کند؛ چراکه ساختار اقتصادی ابوظبی بیش از آنکه بر صادرات گسترده نفت متکی باشد، بر تجارت، حملونقل و خدمات مالی بنا شده و همین حوزهها بیشترین آسیب را از بحران منطقهای دیدهاند.
ادامه این وضعیت میتواند تعادل رقابتی منطقه را به ضرر امارات تغییر دهد. کشوری که تلاش میکرد به مرکز تجارت و نفوذ دریایی خاورمیانه تبدیل شود، اکنون با محدودیتهای مالی، کاهش دسترسی راهبردی و افزایش فشار رقبا روبهرو شده است؛ شرایطی که آینده پروژه بلندپروازانه ابوظبی را با ابهام جدی مواجه کرده است.
🔗 لینک کوتاه این خبر: