رویداد مبنا: افتتاح بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان (زاهدان) و نمایشگاه آذربایجان غربی در پاییز ۱۴۰۵
نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران همواره ویترین اصلی صنعت نشر ایران بوده است، اما در سال‌های اخیر و با تمرکززدایی فرهنگی، نمایشگاه‌های کتاب استانی به ویژه در سال ۱۴۰۵، جانی تازه به رگ‌های فرهنگی شهرستان‌ها بخشیده‌اند. بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان که در دوازدهم مهرماه ۱۴۰۵ در زاهدان گشایش یافت، به همراه نمایشگاه‌های بزرگ دیگری همچون آذربایجان غربی در اوایل پاییز امسال، نشان دادند که عطش مخاطبان برای دسترسی به تازه‌های نشر در مناطق دور از پایتخت نه تنها فروکش نکرده، بلکه نیازمند بسترهای گسترده‌تری است.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که نمایشگاه‌های استانی دیگر تنها یک «بازارچه خرید کتاب با تخفیف» نیستند؛ بلکه به یک پاتوق و رویداد زنده اجتماعی-فرهنگی تبدیل شده‌اند. حضور گسترده نویسندگان بومی، برگزاری شب‌های شعر، رونمایی از کتاب‌های محلی و تالارهای گفت‌وگو، این رویدادها را به فضایی برای بازآفرینی هویت‌های فرهنگی بدل کرده است. برای مردمی که در طول سال به دلیل مسافت جغرافیایی و هزینه‌های بالای ارسال، دسترسی محدودی به کتابفروشی‌های مرجع دارند، این نمایشگاه‌ها حکم یک بهار فرهنگی کوتاه‌مدت اما عمیق را دارند.
از منظری دیگر، پویایی این نمایشگاه‌ها در سال ۱۴۰۵ گویای یک واقعیت اقتصادی-فرهنگی است: «هویت‌بخشی به اقتصاد نشر بومی». حضور ناشران محلی در کنار غول‌های نشر پایتخت، توازنی نسبی در توزیع دانایی ایجاد کرده است. منتقدان بر این باورند که استمرار این رویدادها می‌تواند توزیع عادلانه خدمات فرهنگی را که همواره از چالش‌های بزرگ عدالت اجتماعی در ایران بوده، تا حد زیادی جبران کند. حضور پرشور خانواده‌ها و به‌ویژه نسل جوان در این سالن‌ها، پیامی روشن به سیاست‌گذاران است؛ اینکه کتاب و ادبیات در شهرستان‌ها زنده است و اگر بستر مناسب فراهم شود، جامعه همچنان برای خرید و مطالعه کتاب‌های کاغذی صف می‌کشد. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که پایداری این جریان در گرو حمایت‌های مستمر از کتابفروشی‌های محلی در تمام طول سال است تا شعله فرهنگی برافروخته شده در ایام نمایشگاه، پس از چند روز به خاموشی نگراید.
🔗 لینک کوتاه این خبر: