قانون مالیات بر عایدی سرمایه تصویب شده است؛ اما «تصویب قانون» با «شروع وصول گسترده مالیات از معاملات مردم» یک اتفاق واحد نیست.
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی برای ایجاد بستر اجرایی، تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی و اتصال معاملات به سامانه مؤدیان یک دوره زمانی مشخص پیش‌بینی کرده است.
براساس ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، حداکثر ۲۰ ماه پس از لازم‌الاجرا شدن قانون برای استقرار بستر اجرایی در نظر گرفته شده است.
مالیات بر عایدی سرمایه شامل چه چیزهایی می‌شود؟ از مسکن و خودرو تا طلا و ارز
قانون چه زمانی تصویب شد؟
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در:
۸ تیر ۱۴۰۴
در مجلس تصویب شد.
شورای نگهبان نیز آن را در:
۳۱ تیر ۱۴۰۴
تأیید کرد.
متن قانون در مرداد ۱۴۰۴ منتشر شد.
اما این تاریخ‌ها را نباید با تاریخ شروع کامل سازوکار وصول مالیات اشتباه گرفت.
مهلت ۲۰ ماهه برای چیست؟
این مهلت برای ایجاد زیرساختی است که اطلاعات دارایی‌ها و معاملات از مسیر الکترونیکی ثبت و قابل تطبیق شود.
قانون دستگاه‌های مختلف را موظف کرده اطلاعات معاملات را به سامانه منتقل کنند.
از جمله:
سازمان ثبت اسناد و املاک
برای معاملات املاک،
فراجا
برای نقل‌وانتقال و تعویض پلاک وسایل نقلیه،
فعالان مجاز طلا و جواهر
برای معاملات مربوط،
و فعالان مجاز بازار ارز برای معاملات مربوط.
چرا صورتحساب الکترونیکی مهم است؟
برای محاسبه عایدی سرمایه باید مشخص باشد:
دارایی چه زمانی خریده شده،
قیمت خرید چه مقدار بوده،
چه زمانی فروخته شده
و قیمت فروش چقدر بوده است.
بدون این اطلاعات، محاسبه دقیق سود یا زیان سرمایه دشوار خواهد بود.
به همین دلیل صورتحساب الکترونیکی یکی از اجزای اصلی ساختار قانون است.
کارپوشه غیرتجاری چیست؟
قانون در کنار کارپوشه تجاری، سازوکاری برای اشخاص غیرتجاری پیش‌بینی کرده است.
اطلاعات مربوط به معاملات و صورتحساب‌های مرتبط می‌تواند در این بستر ثبت شود تا سابقه خرید و انتقال دارایی قابل رهگیری باشد.
این موضوع مخصوصاً برای دارایی‌هایی مانند طلا و ارز که برخلاف ملک سند مالکیت سنتی مشابه املاک ندارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
آیا در شهریور ۱۴۰۵ مالیات کامل در حال وصول است؟
براساس آخرین اظهارات منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵، فرایند استقرار کامل بستر اجرایی هنوز در حال انجام است.
در یک گفت‌وگوی مالیاتی در همین ماه نیز مقام سازمان امور مالیاتی گفته است انتظار می‌رود با تلاش سازمان، بستر اجرایی و اطلاعات تکمیلی در یک سال آتی توسعه پیدا کند.
بنابراین دقیق نیست که در شهریور ۱۴۰۵ بنویسیم «از امروز هر کس طلا، خودرو یا خانه بفروشد CGT پرداخت می‌کند».
آیا اجرای قانون در ۱۴۰۶ محتمل است؟
با توجه به مهلت قانونی ۲۰ ماهه و گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت آماده‌سازی زیرساخت، سال ۱۴۰۶ به‌عنوان بازه احتمالی ورود قانون به مرحله اجرایی گسترده مطرح شده است.
اما تا زمانی که سازمان امور مالیاتی تاریخ مشخص شروع بستر اجرایی را رسماً اعلام نکند، بهتر است ۱۴۰۶ را تاریخ قطعی شروع وصول مالیات برای همه معاملات معرفی نکنیم.
دارایی‌هایی که قبلاً خریداری شده‌اند چه می‌شوند؟
این سؤال یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مردم است.
قانون برای برخی دارایی‌هایی که قبل از استقرار بستر اجرایی خریداری شده‌اند قواعد انتقالی تعیین کرده است.
برای نمونه، در مورد برخی دارایی‌ها در نبود صورتحساب الکترونیکی خرید، قانون اجازه داده تاریخ استقرار بستر اجرایی به‌عنوان تاریخ مبنا و ارزش روز همان تاریخ به‌عنوان قیمت مبنا در نظر گرفته شود.
این سازوکار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مانع از آن می‌شود که بدون وجود اطلاعات الکترونیکی معتبر، افزایش قیمت چندین سال گذشته به‌طور ساده به‌عنوان عایدی جدید محاسبه شود.
آیا الان باید برای هر طلایی که داریم فاکتور قدیمی پیدا کنیم؟
قانون برای نبود صورتحساب الکترونیکی دارایی‌های قبلی احکام انتقالی در نظر گرفته است.
بنابراین نمی‌توان به‌طور کلی گفت هر شخصی که فاکتور قدیمی ندارد حتماً بر کل ارزش دارایی مالیات خواهد پرداخت.
چه زمانی مالیات پرداخت می‌شود؟
موعد پرداخت در قانون به سازوکار ماده ۱۶ مکرر سامانه مؤدیان متصل شده است.
همچنین قانون برای سال‌های بعد از استقرار بستر اجرایی، سازوکارهای تکمیلی و حتی امکان استعلام برخط مالیات برخی معاملات را پیش‌بینی کرده است.
آیا قانون تصویب شده است؟
بله؛ قانون در سال ۱۴۰۴ تصویب و تأیید شده است.
آیا اجرای کامل آن شروع شده است؟
طبق اطلاعات منتشرشده تا شهریور ۱۴۰۵، زیرساخت اجرایی همچنان در حال تکمیل است.
مهلت اجرای زیرساخت چقدر است؟
حداکثر ۲۰ ماه پس از لازم‌الاجرا شدن قانون برای تکمیل بستر اجرایی پیش‌بینی شده است.
آیا از ابتدای ۱۴۰۶ قطعاً مالیات گرفته می‌شود؟
نمی‌توان بدون اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی چنین تاریخ دقیقی را قطعی دانست؛ هرچند گزارش‌ها سال ۱۴۰۶ را به‌عنوان بازه محتمل اجرای گسترده مطرح می‌کنند.
آیا خریدهای قدیمی هم محاسبه می‌شوند؟
قانون برای دارایی‌های قبل از استقرار بستر اجرایی مقررات انتقالی و تعیین قیمت و تاریخ مبنا پیش‌بینی کرده است.
جمع‌بندی
مهم‌ترین نکته درباره مالیات بر عایدی سرمایه در سال ۱۴۰۵ تفاوت میان تصویب قانون و استقرار کامل سیستم اجرایی است.
قانون در سال ۱۴۰۴ نهایی شده، اما برای ایجاد کارپوشه‌ها، تکمیل اطلاعات دارایی‌ها، صدور صورتحساب‌های الکترونیکی و اتصال نهادهای مختلف، مهلت حداکثر ۲۰ ماهه تعیین شده است.
در شهریور ۱۴۰۵ نیز گزارش‌های تازه نشان می‌دهند تکمیل این بستر همچنان ادامه دارد.
بنابراین در شرایط فعلی، تیتر دقیق‌تر این نیست که:
«مالیات بر عایدی سرمایه از همه معاملات گرفته می‌شود»
بلکه باید گفت:
«قانون مالیات بر عایدی سرمایه تصویب شده و زیرساخت اجرای کامل آن در حال تکمیل است.»
🔗 لینک کوتاه این خبر: