یک سؤال درباره حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ بارها تکرار می‌شود:
حداقل حقوق کارگر ۱۶ میلیون تومان است یا بیشتر از ۲۱ میلیون تومان؟
هر دو عدد می‌توانند در جای خود درست باشند، اما درباره دو مفهوم متفاوت صحبت می‌کنند.
رقم حدود ۱۶.۶ میلیون تومان حداقل مزد پایه یک ماه ۳۰ روزه است؛ در حالی که با اضافه‌شدن حق مسکن و بن کارگری، دریافتی ناخالص یک کارگر مجرد بدون سابقه به حدود ۲۱.۸ میلیون تومان می‌رسد.
حداقل دستمزد از ۱۰.۴ به ۱۶.۶ میلیون تومان رسید؛ مقایسه کامل حقوق کارگران ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵
حداقل مزد پایه ۱۴۰۵ چقدر است؟
حداقل مزد روزانه:
۵۵۴٬۱۸۵ تومان
است.
برای یک ماه ۳۰ روزه:
۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان
و برای ماه ۳۱ روزه:
۱۷٬۱۷۹٬۷۳۵ تومان
می‌شود.
این عدد فقط مزد پایه است.
پس رقم ۲۱.۸ میلیون تومان از کجا می‌آید؟
برای یک کارگر مجرد بدون سابقه، سه جزء عمومی را در نظر بگیریم:
| جزء دریافتی | مبلغ |
|---|---|
| مزد پایه ۳۰ روز | ۱۶.۶۳ میلیون |
| حق مسکن | ۳ میلیون |
| بن کارگری | ۲.۲ میلیون |
| مجموع | حدود ۲۱.۸۳ میلیون تومان |
این رقم ناخالص است.
یعنی هنوز کسورات قانونی از جمله سهم بیمه کارگر از آن کم نشده و اضافه‌کاری و بعضی مزایای دیگر نیز به آن اضافه نشده‌اند.
چرا بعضی جدول‌ها عدد ۲۲.۳ میلیون تومان را نشان می‌دهند؟
زیرا آنها پایه سنوات را هم اضافه کرده‌اند.
کارگری که حداقل یک سال سابقه لازم برای دریافت پایه سنوات را دارد، در ماه ۳۰ روزه تقریباً:
۵۰۰ هزار تومان
پایه سنوات دریافت می‌کند.
بنابراین:
۲۱.۸۲۵ میلیون
- ۰.۵ میلیون
= حدود ۲۲.۳۲۵ میلیون تومان
خواهد شد.
پس اختلاف دو جدول لزوماً به معنی اشتباه یکی از آنها نیست؛ ممکن است یکی کارگر بدون سابقه و دیگری کارگر دارای پایه سنوات را محاسبه کرده باشد.
کارگر متأهل چه تفاوتی دارد؟
برای کارگر متأهل واجد شرایط، ماهانه:
۵۰۰ هزار تومان حق تأهل
نیز اضافه می‌شود.
بنابراین وضعیت تأهل می‌تواند دریافتی را تغییر دهد.
داشتن فرزند چقدر حقوق را تغییر می‌دهد؟
حق اولاد هر فرزند در سال ۱۴۰۵ حدود:
۱ میلیون و ۶۶۲ هزار و ۵۵۵ تومان
است.
برای مثال، یک کارگر واجد شرایط با دو فرزند می‌تواند حدود:
۳ میلیون و ۳۲۵ هزار تومان
حق اولاد دریافت کند.
به همین دلیل نوشتن یک عدد واحد به عنوان «حقوق همه کارگران» دقیق نیست.
۱۶.۶ میلیون تومان خالص دریافتی نیست
این اشتباه در بسیاری از محاسبات دیده می‌شود.
۱۶.۶ میلیون تومان:
مزد پایه
است؛ نه لزوماً:
حقوق خالص،
مجموع مزایا،
یا مبلغ نهایی واریزی به حساب.
برای رسیدن به مبلغ نهایی باید مزایا و کسورات هر فرد جداگانه محاسبه شود.
۲۱.۸ میلیون تومان هم لزوماً مبلغ واریزی نیست
رقم حدود ۲۱.۸ میلیون تومان نیز جمع ساده مزد پایه، بن و مسکن برای کارگر مجرد بدون سابقه است.
از سوی دیگر ممکن است:
سهم بیمه کسر شود،
اضافه‌کاری اضافه شود،
سنوات تعلق بگیرد،
حق اولاد اضافه شود،
حق تأهل وجود داشته باشد
یا مزایای دیگری در کارگاه پرداخت شود.
بنابراین مبلغ واقعی فیش هر فرد می‌تواند متفاوت باشد.
سایر سطوح مزدی یعنی چه؟
همه کارگران در سال گذشته حداقل‌بگیر نبوده‌اند.
اگر مزد فرد در سال ۱۴۰۴ بالاتر از حداقل بوده باشد، افزایش سال ۱۴۰۵ او براساس فرمول «سایر سطوح مزدی» محاسبه می‌شود.
فرمول مصوب:
۴۵ درصد افزایش مزد ثابت یا مبنا + روزانه ۵۱۹٬۵۴۹ ریال
است.
این موضوع یکی از دلایلی است که نمی‌توان گفت «حقوق همه کارگران ۶۰ درصد افزایش یافته است».
یک مثال برای سایر سطوح مزدی
فرض کنیم فردی در سال ۱۴۰۴ روزانه بیشتر از حداقل مزد دریافت می‌کرده است.
مزد جدید او صرفاً از طریق ضرب عدد قبلی در ۱.۶ به دست نمی‌آید.
ابتدا ۴۵ درصد به مزد ثابت یا مبنای قبلی اضافه می‌شود و سپس مبلغ ثابت روزانه مصوب نیز به آن افزوده می‌شود.
در نهایت مزد جدید نباید کمتر از حداقل مزد ۱۴۰۵ باشد.
حق مسکن اکنون قطعی است
در ابتدای سال ممکن بود بعضی جداول هنوز حق مسکن ۹۰۰ هزار تومانی را نشان دهند.
علت این بود که افزایش حق مسکن باید در هیئت دولت تصویب می‌شد.
این مرحله انجام شده است.
هیئت دولت افزایش را تصویب کرد و مصوبه در اردیبهشت ابلاغ شد؛ بنابراین حق مسکن سال ۱۴۰۵:
۳ میلیون تومان در ماه
است و اجرای آن از ابتدای فروردین محاسبه می‌شود.
تفاوت مزد پایه، ناخالص و خالص چیست؟
مزد پایه: مبلغ پایه قانونی کار.
دریافتی ناخالص: مزد پایه به اضافه مزایای مشمول فرد، پیش از کسورات.
خالص پرداختی: مبلغی که پس از اعمال کسورات و اضافه‌شدن پرداخت‌های نهایی به حساب فرد واریز می‌شود.
این سه عدد الزاماً برابر نیستند.
آیا حداقل حقوق ۱۴۰۵، ۱۶.۶ میلیون تومان است؟
اگر منظور حداقل مزد پایه ماه ۳۰ روزه باشد، بله.
آیا حداقل دریافتی بیشتر از ۱۶.۶ میلیون تومان است؟
بله. بن و حق مسکن جدا از مزد پایه‌اند. برای یک کارگر مجرد بدون سابقه، جمع مزد پایه، بن و مسکن حدود ۲۱.۸ میلیون تومان ناخالص می‌شود.
رقم ۲۲.۳ میلیون تومان چیست؟
تقریباً همان ترکیب برای کارگری است که شرایط دریافت حدود ۵۰۰ هزار تومان پایه سنوات را نیز داشته باشد.
آیا همه کارگران ۶۰ درصد افزایش گرفته‌اند؟
خیر. افزایش ۶۰ درصدی مربوط به حداقل مزد است. سایر سطوح مزدی فرمول جداگانه دارند.
حق مسکن ۱۴۰۵ قطعی شده است؟
بله. رقم ۳ میلیون تومان توسط هیئت دولت تصویب و ابلاغ شده و از ابتدای فروردین ۱۴۰۵ قابل اجراست.
چرا مبلغ واریزی دو کارگر متفاوت است؟
سابقه، وضعیت تأهل، تعداد فرزندان، اضافه‌کاری، شیفت، مزایا و کسورات می‌توانند مبلغ نهایی را تغییر دهند.
جمع‌بندی
دلیل وجود اعداد متفاوت برای «حداقل حقوق ۱۴۰۵» این است که اغلب چند مفهوم متفاوت با یک نام بیان می‌شوند.
۱۶.۶ میلیون تومان حداقل مزد پایه ماه ۳۰ روزه است.
با اضافه‌شدن ۳ میلیون تومان حق مسکن و ۲.۲ میلیون تومان بن کارگری، رقم ناخالص ساده برای یک کارگر مجرد بدون سابقه به حدود ۲۱.۸ میلیون تومان می‌رسد.
اگر کارگر شرایط دریافت پایه سنوات داشته باشد، این ترکیب حدود ۲۲.۳ میلیون تومان می‌شود و تأهل، فرزند، اضافه‌کاری و سایر مزایا نیز می‌توانند رقم را بیشتر کنند.
بنابراین هنگام مقایسه حقوق کارگران، مهم‌ترین سؤال این است که عدد اعلام‌شده مزد پایه، دریافتی ناخالص یا خالص پرداختی است.
🔗 لینک کوتاه این خبر: