شکاف بزرگ گیشه سینمای ایران؛ تهران ۴۷ درصد فروش را در اختیار گرفت

آمار فروش سینمای ایران در شهریور ۱۴۰۵ یک شکاف بزرگ را آشکار می‌کند:

بازار سینما به‌شدت در چند استان متمرکز شده است.

از اول تا ظهر ۱۲ شهریور، سینماهای کشور حدود ۷۶ میلیارد و ۸۰۲ میلیون تومان فروش داشتند.

از این رقم:

۳۶ میلیارد و ۴۴۲ میلیون تومان

فقط در استان تهران ثبت شد.

یعنی تقریباً:

۴۷.۴ درصد کل گیشه کشور

در اختیار یک استان قرار داشت.

در سوی دیگر، برخی استان‌ها فروش چند ده میلیون تومانی یا حتی صفر ثبت کردند.

فروش سینمای ایران به ۴۷۶ میلیارد تومان رسید

سهم تهران از گیشه چقدر است؟

شاخص	فروش
کل کشور؛ ۱ تا ۱۲ شهریور	۷۶.۸۰۲ میلیارد تومان
تهران	۳۶.۴۴۲ میلیارد تومان
سایر استان‌ها	حدود ۴۰.۳۵ میلیارد تومان
سهم تهران	حدود ۴۷.۴٪

تقریباً نیمی از فروش سینمای یک کشور در یک استان ثبت شده است.

بعد از تهران کدام استان‌ها بیشترین فروش را داشتند؟

در همین بازه:

خراسان رضوی:

۷.۸۲ میلیارد تومان

اصفهان:

۶.۰۴۵ میلیارد تومان

فارس:

۵.۵۱۶ میلیارد تومان

فروش داشتند.

استان	فروش ۱ تا ۱۲ شهریور
تهران	۳۶.۴۴۲ میلیارد
خراسان رضوی	۷.۸۲۰ میلیارد
اصفهان	۶.۰۴۵ میلیارد
فارس	۵.۵۱۶ میلیارد
البرز	۴.۲۸۶ میلیارد
خوزستان	۲.۵۱۶ میلیارد
قم	۱.۵۷۴ میلیارد

چهار استان تهران، خراسان رضوی، اصفهان و فارس روی هم حدود:

۵۵.۸ میلیارد تومان

فروش داشته‌اند.

یعنی تقریباً:

۷۳ درصد کل گیشه

در این چهار استان متمرکز بوده است.

در پایین جدول چه اتفاقی افتاده است؟

در همان بازه، فروش برخی استان‌ها بسیار پایین بود.

استان	فروش تقریبی
کهگیلویه و بویراحمد	صفر
ایلام	۸ میلیون تومان
سیستان و بلوچستان	۳۴ میلیون
بوشهر	۴۵ میلیون
اردبیل	۹۹ میلیون

فاصله تهران و پایین جدول نه چند برابر، بلکه در مواردی صدها یا هزاران برابر است.

آیا مردم این استان‌ها سینما دوست ندارند؟

از این آمار نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

فروش پایین ممکن است نتیجه:

نبود سالن،

تعطیلی سینما،

تعداد کم سانس،

کیفیت پایین سالن،

دسترسی جغرافیایی،

جمعیت کمتر

یا نبود اکران منظم

باشد.

بنابراین تقاضا را نمی‌توان بدون بررسی «عرضه سالن» تحلیل کرد.

نمونه کهگیلویه و بویراحمد چه می‌گوید؟

در گزارش شهریور، این استان فروش صفر داشت.

از ابتدای ۱۴۰۵ نیز فقط:

۸۸ نفر

در چهار سانس ثبت‌شده در سمفا به سینما رفته بودند.

این رقم به‌وضوح نشان می‌دهد مسئله فقط انتخاب مخاطب نیست.

وقتی سانس فعال وجود ندارد، فروش نیز نمی‌تواند شکل بگیرد.

وضعیت ایلام چگونه است؟

تا ۱۲ شهریور، فروش کل سینمای ایران از ابتدای سال:

۴۷۶.۶۴۳ میلیارد تومان

بود.

سهم ایلام:

فقط ۳۱ میلیون تومان

گزارش شد.

تعداد مخاطب ایلام:

۳۶۳ نفر

و تعداد سانس:

۱۷ سانس

بود.

شاخص	کل کشور	ایلام
فروش تا ۱۲ شهریور	۴۷۶.۶۴۳ میلیارد	۳۱ میلیون
مخاطب	۳.۵۹۹ میلیون	۳۶۳
سانس	حدود ۱۹۲ هزار	۱۷

فاصله آن‌قدر زیاد است که بدون توجه به زیرساخت نمی‌توان آن را صرفاً تفاوت سلیقه فرهنگی دانست.

چرا تهران چنین سهم بزرگی دارد؟

تهران همزمان چند مزیت دارد:

جمعیت بالا،

تعداد پردیس بیشتر،

سالن‌های چندگانه،

اکران گسترده‌تر،

دسترسی بهتر،

سانس بیشتر

و تمرکز فعالیت‌های فرهنگی.

همین ترکیب باعث می‌شود حتی فیلمی با تقاضای مشابه، در تهران ظرفیت فروش بسیار بیشتری داشته باشد.

پردیس‌های بزرگ چقدر اهمیت دارند؟

در هفته ۳۱ مرداد تا ۶ شهریور، پنج پردیس پرمخاطب عبارت بودند از:

کوروش: ۱۷٬۷۸۴ مخاطب

ایران‌مال: ۱۴٬۴۲۴

هدیش: ۱۰٬۰۹۲

آزادی: ۸٬۹۵۵

هویزه مشهد: ۷٬۷۹۸

چهار مورد از پنج پردیس نخست در تهران قرار دارند.

این تمرکز زیرساختی بخشی از تمرکز فروش را توضیح می‌دهد.

آیا مقایسه فروش خام استان‌ها منصفانه است؟

نه کاملاً.

برای مقایسه دقیق باید شاخص‌هایی مانند:

فروش سرانه،

مخاطب به ازای جمعیت،

تعداد صندلی به ازای جمعیت،

تعداد سانس،

تعداد سالن

و ضریب اشغال

محاسبه شوند.

استان پرجمعیت طبیعتاً فروش خام بیشتری دارد.

اما حتی با این ملاحظه، فروش نزدیک صفر در برخی استان‌ها نشانه یک مسئله زیرساختی جدی است.

تمرکز جغرافیایی چه آسیبی به صنعت سینما می‌زند؟

بازار بالقوه کشور کوچک‌تر می‌شود.

تهیه‌کننده‌ای که می‌توانست محصول خود را به میلیون‌ها مخاطب بیشتر عرضه کند، عملاً به چند کلان‌شهر وابسته می‌شود.

این مسئله سقف فروش صنعت را کاهش می‌دهد.

سالن جدید چه تغییری ایجاد می‌کند؟

ایجاد پردیس در شهری بدون زیرساخت مناسب می‌تواند:

تقاضای پنهان را فعال کند،

فرصت اکران ایجاد کند،

اشتغال فرهنگی بسازد

و بازار فیلم را بزرگ‌تر کند.

اما ساخت سالن به تنهایی کافی نیست.

فیلم مناسب، قیمت قابل پرداخت و برنامه اکران مستمر نیز لازم است.

چرا این موضوع برای تهیه‌کننده مهم است؟

هر صندلی جدید بالقوه یک مشتری جدید است.

اگر بخش بزرگی از جمعیت کشور دسترسی منظم به سالن نداشته باشد، حتی بهترین فیلم نیز نمی‌تواند از آن جمعیت درآمد کسب کند.

بنابراین توسعه سالن در استان‌ها فقط سیاست فرهنگی نیست؛ سیاست توسعه بازار نیز هست.

تمرکز گیشه در یک نگاه

شاخص	مقدار
فروش ۱ تا ۱۲ شهریور	۷۶.۸ میلیارد تومان
فروش تهران	۳۶.۴ میلیارد
سهم تهران	۴۷.۴٪
سهم تقریبی ۴ استان اول	۷۳٪
فروش ایلام در بازه	۸ میلیون
فروش کهگیلویه و بویراحمد	صفر
کل مخاطب کشور تا ۱۲ شهریور	۳.۵۹۹ میلیون
مخاطب ایلام از ابتدای سال	۳۶۳ نفر

کدام استان بیشترین فروش سینما را دارد؟

تهران با فاصله زیاد در صدر قرار دارد.

سهم تهران در ۱۲ روز نخست شهریور چقدر بود؟

حدود ۴۷ درصد کل فروش کشور.

بعد از تهران کدام استان‌ها قرار داشتند؟

خراسان رضوی، اصفهان و فارس در رده‌های بعدی قرار داشتند.

چرا برخی استان‌ها تقریباً فروش ندارند؟

کمبود یا نبود سالن و سانس فعال یکی از عوامل بسیار مهم است.

آیا فروش پایین یعنی مردم آن استان سینما نمی‌روند؟

نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت؛ ابتدا باید میزان دسترسی آنها به سالن بررسی شود.

جمع‌بندی

یکی از مهم‌ترین مشکلات گیشه سینمای ایران نه فقط کمبود مخاطب، بلکه توزیع بسیار نابرابر امکان سینما رفتن است.

در ۱۲ روز نخست شهریور، تهران به تنهایی نزدیک به نیمی از کل فروش کشور را در اختیار داشت و چهار استان اول تقریباً سه‌چهارم بازار را تشکیل می‌دادند.

در همان زمان، استانی فروش صفر و استانی دیگر فقط چند میلیون تومان فروش داشت.

این شکاف نشان می‌دهد افزایش گیشه ایران فقط به ساخت فیلم پرفروش وابسته نیست.

اگر سینمای ایران بخواهد بازار خود را واقعاً بزرگ کند، باید مخاطب خارج از چند کلان‌شهر نیز امکان واقعی خرید بلیت و دیدن فیلم داشته باشد.