تورم به سفره مردم رسید؛ چرا قیمت خوراکی‌ها سریع‌تر از درآمد رشد کرد؟

تورم به سفره مردم رسید؛ قیمت روغن ۱۹.۸ برابر شد، دستمزد فقط ۶.۳ برابر

فاصله میان رشد قیمت کالاهای ضروری و درآمد خانوارها در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین نشانه‌های کاهش قدرت خرید تبدیل شده است. داده‌های مربوط به تغییر قیمت‌ها از سال ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد سطح عمومی قیمت‌ها حدود ۷ برابر شده، اما حداقل دستمزد ۶.۳ برابر افزایش یافته است. در همین مدت، قیمت روغن‌ها و چربی‌ها ۱۹.۸ برابر، انواع گوشت ۱۱.۶ برابر و شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۱۰.۶ برابر شده است.

تورم زمانی برای خانوار ملموس‌تر می‌شود که افزایش قیمت کالاهای ضروری از رشد درآمد سریع‌تر باشد.

داده‌های پنج سال اخیر نشان می‌دهد این اتفاق در بخش مهمی از سبد مصرف خانوار رخ داده است.

سطح عمومی قیمت‌ها از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۵ حدود هفت برابر شده، اما حداقل دستمزد در همین دوره حدود ۶.۳ برابر افزایش یافته است.

اما فاصله زمانی که به کالاهای ضروری می‌رسیم، بزرگ‌تر می‌شود.

تورم چرا پایین نمی‌آید؟

جدول فشار قیمت بر کالاهای ضروری

چرا خوراکی‌ها مهم‌تر از سایر کالاها هستند؟

افزایش قیمت یک کالای غیرضروری را می‌توان با حذف یا به تعویق انداختن خرید آن مدیریت کرد.

اما درباره مواد غذایی، این امکان محدودتر است.

به همین دلیل، وقتی قیمت خوراکی‌ها سریع‌تر از سطح عمومی قیمت‌ها رشد می‌کند، فشار آن مستقیماً به بودجه خانوار منتقل می‌شود. گزارش مورد بررسی نیز تأکید می‌کند که افزایش سریع‌تر قیمت مواد غذایی نسبت به CPI و حداقل دستمزد، قدرت خرید خانوار را تحت فشار قرار داده است.

آیا همه مردم به یک اندازه تورم را احساس می‌کنند؟

خیر.

یک خانواده ممکن است بخش بزرگی از درآمد خود را صرف خوراک، اجاره و حمل‌ونقل کند، در حالی که سهم این هزینه‌ها برای خانواده دیگری متفاوت باشد.

به همین دلیل، یک نرخ تورم واحد نمی‌تواند دقیقاً میزان افزایش هزینه زندگی تک‌تک خانوارها را نشان دهد.

نکته مهم درباره دستمزد

حداقل دستمزد معمولاً با سازوکاری تعیین می‌شود که در آن تورم گذشته نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. بنابراین اگر قیمت‌ها با سرعت زیادی افزایش پیدا کنند، ممکن است دستمزد با فاصله زمانی خود را با شرایط جدید تطبیق دهد.

نتیجه این فرآیند می‌تواند ایجاد فاصله میان درآمد اسمی و هزینه واقعی زندگی باشد. گزارش اقتصادنیوز نیز همین عقب‌ماندگی را یکی از عوامل فشار بر قدرت خرید کارگران دانسته است.

نتیجه

داده‌های پنج سال اخیر نشان می‌دهد مسئله تورم فقط افزایش یک شاخص اقتصادی نیست.

وقتی روغن نزدیک ۲۰ برابر، گوشت بیش از ۱۱ برابر و حداقل دستمزد ۶.۳ برابر می‌شود، اختلاف سرعت رشد قیمت و درآمد مستقیماً خود را در قدرت خرید خانوار نشان می‌دهد.

به همین دلیل، برای سنجش اثر واقعی تورم، باید در کنار نرخ تورم به قیمت کالاهای ضروری و رشد درآمد نیز نگاه کرد.

این سه تا دقیقاً چه تفاوتی دارند؟