نقشه هوای کشور در روزهای اخیر نشان‌دهنده یک الگوی دوگانه است: در حالی که شرق کشور با بحران ریزگردها دست و پنجه نرم می‌کند، صنایع و ترافیک شهری در مرکز و جنوب، شاخص‌های آلودگی را به مرز هشدار رسانده‌اند.
بررسی داده‌های ایستگاه‌های پایش کیفی هوا نشان می‌دهد که کشور با دو نوع آلودگی متمایز مواجه است؛ آلودگی‌های طبیعی (ریزگردها) در شرق و جنوب شرق، و آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های انسانی (صنعتی و ترافیکی) در مرکز و جنوب.
شهرهای زابل و زهک که تحت تأثیر کانون‌های گرد و غبار محلی هستند، روزهای سختی را می‌گذرانند. این در حالی است که مناطق صنعتی مانند پارس‌یک و خاتون‌آباد با معضل انتشار ذرات ۲.۵ میکرون و گازهای آلاینده ناشی از صنایع نفت، گاز و مس روبه‌رو هستند. این تفاوت منشأ آلودگی، مدیریت کیفیت هوا را برای سازمان محیط‌زیست دشوارتر کرده است.
عجیب‌ترین پدیده در نقشه‌های اخیر، وضعیت استان سیستان و بلوچستان است. ثبت شاخص ۱۸ در «نیک‌شهر» در حالی رخ داده که در فاصله نسبتاً نزدیکی، شهرهای شمالی این استان در وضعیت خطرناک قرار دارند. این تضاد، اهمیت توپوگرافی و جریان‌های باد محلی را در پراکندگی آلاینده‌ها نشان می‌دهد.
در کلان‌شهرهایی مانند تهران و مشهد، عامل آلودگی کاملاً متفاوت است؛ غلظت ذرات ناشی از تردد وسایل نقلیه و سکون جوی، علت اصلی ناسالم شدن هوا برای گروه‌های حساس است. در مقابل، عبور سامانه‌های جوی از غرب و شمال غرب کشور سبب شده تا این مناطق همچنان از هوای پاک و قابل‌قبول برخوردار باشند.
🔗 لینک کوتاه این خبر: